Kitap Yorumu: Olasılıksız

“Şans nedir gerçekten? İçinizde bütün parayı kırmızıya yatırmanız gerektiğini söyleyen bir his var. Bu his bir öngörü müdür? Yoksa daha fazlası mı?” kitapın arka kapağındaki etkili paragraflardan bir tanesi bu. Peki etki sadece bununla mı sınırlı? tabii ki hayır. Kitap sadece soruları sorup bırakıyor sanmayın. Baş sayfadan, son sayfaya ulaştığınızda (ki bu yalnızca 2-3 gününüzü alacak) bu sorunun ve daha fazlasının cevabını bulacaksınız. Cevapların doğru veya yanlış olması önemli değil, tek bildiğim etkileneceğiniz.

Kitabın ana fikrini anlatmam elbette ki mümkün değil. Ancak size küçük tüyolar verebilirim. Kitap olasılık, istatistik, fizik, felsefe ve daha pekçoğunu barındırıyor. En önemli detay ise şu; şans var mıdır gerçekten? Tesadüf var mıdır? Yoksa insanların öngöremediği şeyleri ifade ediş biçimleri midir? Kitapta da yer alan en basit örnekle bir madeni parayı fırlattığımızda yazı veya tura gelmesi sadece rastlantısal mıdır? Yada şöyle diyelim dünyada parayı etkileyen tüm fiziksel ve psikolojik faktörleri bilebilirsek paranın nasıl düşmesi gerektiğini ayarlayabilir miyiz? Onun ne geleceğini bilebilir miyiz? Yoksa içinizden bir ses “olasılıksız” mı dedi? Olasılıkların aslında ne kadar yanıltıcı olabileceğini de göreceksiniz kitapta. Aslında hiçte imkansız değil. Bizim bunları hesaplayamıyor olmamız, tespit edilebileceği gerçeğini değiştirmez.

Biraz olsun çözümlediğinizi varsayıyorum. Kitap bütün bunları size akıcı bir dille açıklıyor. En güzel yanı da bu zaten. Aynı zamanda içerisindeki olayların bağlanış biçimi ve karakterlerin geçişleri sizi gerçekten nerede kitabı bırakmanız gerektiğini şaşırtacak. Tuvalete gitmeniz gerektiğini kendinize hatrlatmanız gerekiyor.

Kitabın içeriğinden bir örnek daha. Amerika piyangosu Powerball’ı kazanma ihtimali 120.000.000′da 1 (Rakamla yazıyorum ki farkındalık oluşsun) ancak bu olasığı yerle bir eden 50′nin üzerinde insan milyoner oldu, hemde dalır -dollar-. Peki size bir örnek daha bilim adamlarına göre her yıl Dünya’ya bir göktaşının düşüp insanlığı yoketme olasılığı 1.000.000′da 1, daha yüksek bir olasılık. Dünya’nın yaşına bakasak Dünya’nın yok olma olasılığı 100′de 700. Yani şimdiye kadar 7 kere yok olmalıydık.

Geleceğini tespit etmek hâlâ “Olasılıksız” mı?

Yazım tarihi: 2008